ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ COVID-19
Το παρακάτω άρθρο είναι συγκεντρωτικές έρευνες που έχουνε γίνει τα τελευταία δύο χρόνια κατά τη διάρκεια της πανδημίας και αφορά την φυσική δραστηριότητα/άσκηση σε παιδιά,αθλητές και ασκούμενους.Εμείς θα επικεντρωθούμε στους μη αθλητές-ασκούμενους και τα δεδομένα/αποτελέσματα των ερευνών που διεξήχθησαν.Μια σημαντική διευκρίνηση πριν ξεκινήσουμε αυτή τη συμπεριληπτική ανασκόπηση,είναι,θα πρέπει να έχουμε στο μυαλό μας οτι η τρέχουσα πανδημία του κορονοιου (COVID-19) είναι μια καινούργια κατάσταση στην οποία θα πρέπει να προσαρμοστούμε, μαζί και οι έρευνες που πραγματοποιούνται στο πεδίο.Συνεπάγεται λοιπόν οτι τα δεδομένα και οι συστάσεις που έχουμε στην παρούσα φάση θα μπορούσανε να αλλάξουν.Εξάλλου η έρευνα είναι μια διαρκής και συνεχώς μεταβαλλόμενη διαδικασία προς την αναζήτηση της αλήθειας.
Πότε μπορούμε να ξεκινήσουμε να ασκούμαστε;
Πριν απαντήσουμε στο ερώτημα αξιζει να ανάφερθούμε στον χρήσιμο αλγόριθμο/μοντέλο του Elliottetal. όπου ταξινομεί τους ασκούμενους σε τρεις (3) κατηγορίες:
- Στους χαμηλού κινδύνου οι οποίοι εμφανίζουν ήπια ή καθόλου συμπτώματα,είναι άτομα νεαρής ηλικίας και εμφανίζουν συμπτώματα μόνο του ανώτερου αναπνευστικού.Αυτή η κατηγορία ασκουμένων έχει μια σταδιακή επανεκκίνηση στην προπόνηση.
- Στους μέτριου κινδύνου οι οποίοι εμφανίζουν συμπτώματα >7 ημερών, δύσποια ή/και πόνο στο στήθος,ιστορικό άσθματος ή χρόνιας κόπωσης.Εφόσον λοιπόν υποβληθούν σε αιματολογικές εξετάσεις/μέτρηση τροπονίνης και σε ακτινογραφία στήθους και οι τιμές είναι φυσιολογικές, μπορούν να επιστρέψουν σταδιακά στην προπόνηση.
- Τέλος στους υψηλού κινδύνου οι οποίοι έχουν νοσηλευτεί στο νοσοκομείο ή/και στη ΜΕΘ,οι τιμές ECG ή οι τιμές τροπονίνης δεν είναι φυσιολογικές,όταν υπάρχει παρατεταμένη δύσπνοια ή πόνος στο στήθος σε ηρεμία ή σε ήπια σωματική δραστηριότητα,ιστορικό καρδιοπάθειας. Σε αυτές τις περιπτώσεις ο ασκούμενος μπορεί να επιστρέψει σταδιακά στην προπόνηση εφόσον και αν έχει υποβληθεί σε ακτινογραφία στήθους, έχει γίνει επίσκεψη σε καρδιολόγο για υπέρηχο και τεστ κόπωσης,επίσκεψη σε πνευμονολόγο CT και μέτρηση D-Dimer και οι τιμές είναι φυσιολογικές.Σε αντίθετη περίπτωση χρήζει περεταίρω αξιολόγηση.
Γενικές οδηγίες
- Δεν ασκούμαστε αν εξακολουθούν τα συμπτώματα
- Η αυξηση της έντασης της προπόνησης γίνεται αργά και προοδευτικά
- Ακούμε το σώμα ειδικά αν υπάρχουν καρδιολογικά προβλήματα
ΠΡΟΣΟΧΗ
Σταματάμε αμέσως την άσκηση όταν νιώσουμε πόνο στο στήθος, δυσκολία στην αναπνοή και υπάρχουν ενδείξεις θρόμβωσης (π.χ. πρήξιμο στα κάτω άκρα, δύσπνοια ή ταχυκαρδία).
Η επιστροφή λοιπόν στην άσκηση συμφωνα με τον Elliotetal. αρχίζει δέκα (10) ημέρες μετάτην έναρξη των συμπτωμάτων, συν (+) εφτά (7) ημέρες χωρίς συμπτώματα (αθλητές και μη αθλητές).
Στη συνέχεια ο Elliotκαι οι συνεργάτες του προτείνουν το παρακάτω μοντέλο προοδευτικής προπόνησης ( progression)
- Ξεκινάμε με μια ήπια επιβάρυνση (π.χ. περπάτημα ,χαλαρό jogging,στατικό ποδήλατο,ήπιες διατάσεις/bodyworkχωρις αντιστάσεις) διάρκειας <15min.
- Μέτρια επιβάρυνση με απλές κινήσεις (π.χ. τρέξιμο,ποδήλατο) για <30min.
- Μέτρια επιβάρυνση αλλλα αυξανόμενης διάρκειας <45minπερνώντας σε προγράμματα αυξημένων απαιτήσεων σε ένταση,συντονισμό και εστίαση (π.χ. pilates, yoga).
- Μέτρια επιβάρυνση με περεταίρω άυξηση της διάρκειας <60min.
- Επιστροφή στην κανονική προπόνηση χωρίς περιορισμούς έντασης διάρκειας και συχνότητας.
Να επισημάνουμε σε αυτο το σημείο οτι κάθε στάδιο που προτείνεται παραπάνω εφαρμόζεται για τουλάχιστον μία (1) εώς τρεις (3) προπονητικές συνεδρίες.
Όλα τα παραπάνω στοιχεία/δεδομένα συλλέχθησαν και διεξήχθησαν στο πλαίσιο webinarπου διοργάνωσε το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας (ΠΘ) το οποίο και ευχαριστώ πολύ για την σημαντικότατη και πολύτιμη γνωση και ειδικότερα τους:
- Φατούρος Ιωάννης , Βιοχημεία της άσκησης ΤΕΦΑΑ ΠΘ
- Σταύρου Βασίλειος , PhDKλινικός εργοφυσιολόγος
- Τζημουρώτας Θανάσης , Καθηγητής ΤΕΦΑΑ ΠΘ
Μήττας Χρήστος
Καθηγητής Φυσικής Αγωγής
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2022